ECHA PRZESZŁOŚCI

Część moich ilustracji, które wzbogaciły polskie wydanie "Armii Antiocha Wielkiego. Broń, uzbrojenie ochronne i taktyka" Jeana Du Plessisa. Od lewej stoją: 1. Główną siłę armii Seleukidów stanowiła falanga. Widzimy tu postać w hełmie frygijskim (współczesna nazwa pochodzi od kształtu czapki frygijskiej) i nagolenicach z brązu - "knēmides". Żołnierz ma płócienny lniany "linothorax" z pteruges - pasami z lnu. Uważa się to za dość skuteczną ochronę. Podstawową broń falangi stanowiła "sarissa". Długość sarissy mierzyła 12 łokci (576 cm), a nawet w późniejszym czasie 16 łokci (768 cm). Przy czym druga wydaje się mniej praktyczna. Aby odzyskać ofensywną zdolność pchnięcia, sarissa była ponownie skrócona do 14 łokci (672 cm). Falangita ma ponadto miecz typu "machaira". Ochronę poza pancerzem stanowiła przede wszystkim nieduża tarcza "pelte", która była mniejsza od "aspis" używanej przez klasycznych hoplitów.  2. Postać drug...

Na ilustracji widzimy dwóch hoplitów w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Postać na pierwszym planie ma na głowie hełm typu chalkidzkiego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często z ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabiają 3 pióra umieszczone w specjalnych tulejkach. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się dużą, okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Bohater pierwszego planu trzyma miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała, (postrzegana przez niektórych jako szabla). Alternatywą był prosty, obosieczny miecz (xiphos). Podstawową broń hoplit...

Seria moich ilustracji do najbliższego tomu serii "Historyczne Bitwy" którym będą "Termopile 480 p.n.e." Pawła Kupsika. Premiera 14 lutego (Walentynki). Od lewej stoją: 1. Widzimy na ilustracji hoplitę spartańskiego uzbrojonego we włócznię (dory) i okrągłą tarczę (aspis). Miecz Spartan był krótszy na tle wielu innych hoplitów. Na głowie hoplita ma hełm w stylu korynckim. Wbrew ukazywanym wojownikom na antycznej ceramice i rzeźbie - rzadko odnaleziono hełmy z mocowaniem na grzebień z końskiego włosia. Tors chroni kirys atlety a łydki nagolenice z brązu. Na okładce Widzimy hoplitów z rozmaitymi wzorami tarczy. Tutaj ukazano część wewnętrzną z uchwytem. 2. Król Leonidas został oparty o figurkę z brązu ukazującą spartańskiego oficera z grzebieniem z końskiego włosia - co ciekawe ułożonym w poprzek hełmu korynckiego. Ma na sobie płaszcz. Widać także nagolenice i miecz (xiphos). To wtórna broń hoplitów, noszona po lewej stronie. Był obosieczny w przeciwieństwie do machair...

Zaczynając od lewej widzimy tu pojmanego kartagińskiego oficera, który ma na sobie hełm bazujący na fresku z macedońskiego grobowca Lizona i Kalliklesa (w greckiej Lefkadii), płócienny kirys (linothorax) z pteruges i wzmocnieniem w postaci łusek, a na nogach brązowe nagolenice. Obok stoi centurion "Soci Picenii", który ma na głowie attycki hełm z brązu, żelazną kolczugę (lorica hamata) oraz brązowe nagolenice. Ostatni to etruski centurion.  Po bitwie z czasów wojen punickich  (rys. Giuseppe Rava)           Chciałbym skupić się na jego hełmie. Ma na głowie brązowy hełm typu etrusko-korynckiego, zwany też typem apulijsko-korynckim, a nieraz italsko-korynckim. Hełm ten imitował wygląd hełmu typu korynckiego. Jednak w przeciwieństwie do niego nie zasłaniał całej twarzy, lecz kończył się na czole. Były różne wariacje tego hełmu - z wyciętym nosalem, samymi oczodołami lub bez nich (w tym wypadku były jedynie nakreślone). Przykłady zamieszczam w komentar...

Macedoński falangita na głowie ma hełm typu frygijskiego. Pancerz to płócienny typu ,,linothorax'' z którego zwisają "pteruges". Na nogach ma nagolenice z brązu. Falangita osłania się małą okrągłą tarczą ("pelte"). Broń stanowił - miecz (zazwyczaj zakrzywiony, jednosieczny ,,kopis'' lub "machaira" oraz prosty, obusieczny ,,xiphos'') i najważniejszy element - sarisa. Powszechnie przyjęto, że drzewiec sarisy to dereń, jednak po całkiem nowych badaniach, prof. Nicholas Sekunda stwierdza, że był to raczej jesion. Długość sarisy wahała się w zależności od modelu i epoki. Macedoński falangita (pezhetairos)  z drugiej połowy IV i III wieku p.n.e. (rys. Christa Hook)           Początkowo miała ona długość 4-5 – 5,5 m, by w epoce hellenistycznej osiągnąć ponad 6 m. Falangici z powyższej ilustracji mają sarisy składające się z dwóch drzewców, połączonych ze sobą, widoczną na ilustracji tulejką (ok. 16 cm długości). Do dziś istnienie tulejki j...

Na ilustracji widzimy lekkozbrojnych łuczników scytyjskich atakujących greckiego hoplitę w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Grek ma na głowie hełm typu chalkidziego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabia grzebień z końskiego włosia. Hełm ten wyewoluował z innego typu hełmu, zwanego korynckim. Jest to najbardziej znany w kulturze masowej hełm grecki (za sprawą hollywoodzkich produkcji). Osłaniał praktycznie całą twarz, pozostawiając odsłonięte usta i oczy. W niektórych wersjach, zwłaszcza z przełomu VI i V p.n.e. nosal prawie dotykał szerokich, ostrych policzków. Był to najbardziej powszechny hełm greckich hoplitów od VII wieku p.n.e. do II wojny peloponeskiej.    Scyty...

Na poniższej ilustracji widzimy falangitów macedońskich od czasów Aleksandra III Wielkiego po II wiek p.n.e. Warto zwrócić uwagę na różnorodność hełmów (trackie, frygijskie, chalkidzkie, pilos). Pancerze są płócienne, typu ,,linothorax', nieraz pomalowane. W pierwszym szeregu widoczne są także kirysy atlety. Widoczna jest także kolczuga. Ma ją postać po prawej stronie, która w połączeniu z nowszym hełmem trackim reprezentuje falangę z II wieku p.n.e. Na nogach falangici noszą nagolenice z brązu. Chronią ich małe okrągłe tarcze ("pelte"). Broń stanowiły - miecz (zazwyczaj zakrzywiony, jednosieczny ,,kopis'' lub "machaira" oraz prosty, dwusieczny ,,xiphos'') i najważniejszy element - sarisa. Hellenistyczna falanga macedońska z IV-III wieku p.n.e. (rys. Andrej Karaszczuk)           Powszechnie przyjęto, że drzewiec sarisy to dereń, jednak po całkiem nowych badaniach, prof. Nicholas Sekunda stwierdza, że był to raczej jesion. Długość sarisy wahała si...