Na ilustracji widzimy lekkozbrojnych łuczników scytyjskich atakujących greckiego hoplitę w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Grek ma na głowie hełm typu chalkidziego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabia grzebień z końskiego włosia. Hełm ten wyewoluował z innego typu hełmu, zwanego korynckim. Jest to najbardziej znany w kulturze masowej hełm grecki (za sprawą hollywoodzkich produkcji). Osłaniał praktycznie całą twarz, pozostawiając odsłonięte usta i oczy. W niektórych wersjach, zwłaszcza z przełomu VI i V p.n.e. nosal prawie dotykał szerokich, ostrych policzków. Był to najbardziej powszechny hełm greckich hoplitów od VII wieku p.n.e. do II wojny peloponeskiej.
.jpg)
Znaleziska archeologiczne dowodzą, że hełm koryncki był masowo wytwarzany w czasie perskiej inwazji na Grecji ok. 490-480 p.n.e. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Hoplita ma w pochwie prosty, obosieczny miecz (xiphos). Alternatywą był jednosieczny miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała (postrzegana przez niektórych historyków czasem jako szabla, choć ja wolę tu terminologię miecza). Podstawową broń hoplity stanowiła włócznia (dory). Broń wojowników konnych stanowią łuki w tzw. typie scytyjskim, włócznie i miecze. Miecze były przechowywane w pochwach pokrytych bardzo eleganckim pozłacanym (bądź złotym u elit) zdobieniem. Często wykonywali je greccy zbrojmistrze.
.jpg)
Charakterystyczną cechę uzbrojenia scytyjskiego stanowił gorytos. Był to futerał na łuk i strzały, będący zatem połączeniem łubia i kołczanu. Podobnie jak przy pochwach zdobieniem zajmowali się greccy mistrzowie. Ozdoby gorytosów dziś stanowią bardzo często - wspaniały przykład sztuki scytyjskiej. Przedstawiane były sceny z życia ludzi, także z Iliady Homera, ale także zwierzęta. Zwierzęta stanowiły stały element sztuki scytyjskiej. Często pojawiają się drapieżniki, jelenie, a także mityczne gryfy. Scytowie nosili kolorowe stroje, bogate we wzornictwo, składające się z długich spodni i krótkiej tuniki z długimi rękawami. Popularne były czapki frygijskie. Często dodatkową ochronę zapewniał widoczny na ilustracji pas składający się z żelaznych bądź brązowych pasków przytwierdzonych do skóry. Warto dodać, że w tym wypadku mamy do czynienia z lekkozbrojnymi jeźdźcami. Scytowie używali także konnicy ciężkozbrojnej.
Często używali hełmów greckich modyfikując je wg własnej stylistyki i funkcjonalności, co było powszechną praktyką. Często obcinali pewne części np. policzki i nakraczki zastępując je skórą z łuskami lub pozostawiając puste w celu manewrowania bronią m.in. łukiem. Czasem z nakarczka tworzyli daszek nad oczami. Popularne były pancerze łuskowe, zarówno z brązu i żelaza. Potwierdzają to znaleziska ze scytyjskich kurhanów. Ochronę nóg stanowiły greckie nagolenice z brązu (nieraz także modyfikowane jak hełmy np. odcięta część kolanowa), a także sztylpy ze skóry pokryte łuskami z brązu. Scytyjska kultura, podobnie jak innych ówczesnych koczowników wschodniej Europy i zachodniej Azji, była nierozerwalnie związana z końmi. Pogrzebowe dekoracje zmumifikowanych koni znalezione m.in. w Pazyryku i europejskich stepach sugerują, że bardzo przykładano się do przyozdobienia koni.
Komentarze
Prześlij komentarz