ECHA PRZESZŁOŚCI

Podstawowe uzbrojenie hoplity greckiego, rzymskiego bądź etruskiego z końca VI wieku p.n.e. składało się z: - włócznia - dory (około 2,5–3 m długości), - krótki miecz - obosieczny xiphos lub jednosieczne - machaira (na zdjęciu) lub kopis, - dużo okrągła i wypukła tarcza - aspis (na zdjęciu), - hełm z brązu - najczęściej w stylu korynckim, chalkidzkim (na zdjęciu), czasem iliryjskim, - kirys z brązu - typu dzwonowego (na zdjęciu) lub nowszy atlety, - nagolenice z brązu (na zdjęciu). Hoplita z epoki archaicznej  w bogatym wówczas uzbrojeniu (fot. Ana Belen Rubio)   Czasem pojawiały się dodatkowe elementy ochronne z brązu na: - uda, - stopy z palcami, - ramię (na zdjęciu), - przedramię (na zdjęciu), - pachwiny (na zdjęciu).

Na ilustracji Giuseppe Ravy widzimy 3 rodzaje wielkich widowisk oglądanych przez Rzymian: 1) wyścigi kwadryg (dwukołowych pojazdów zaprzężonych w 4 konie) odbywające się w cyrkach (hipodromach). Najsłynniejszymi były: Circus Maxiumus w Rzymie i Hipodrom w Konstantynopolu. 2) venatio, czyli polowanie. Był to rodzaj widowiska organizowanego w rzymskich amfiteatrach z przedstawieniem walk zwierząt oraz ludzi ze zwierzętami. Dzikie stworzenia sprowadzano z głębi Cesarstwa ku uciesze widzów. 3) walki gladiatorów, czyli pojedynki ludzi. Gladiatorzy reprezentowali poszczególne typy z charakterystycznym dla nich uzbrojeniem np. miecz, włócznia, trójząb, sieć, hełm. Najsłynniejszym amfiteatrem jest Koloseum w Rzymie. 

Na ilustracji widzimy dwóch hoplitów w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Postać na pierwszym planie ma na głowie hełm typu chalkidzkiego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często z ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabiają 3 pióra umieszczone w specjalnych tulejkach. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się dużą, okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Bohater pierwszego planu trzyma miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała, (postrzegana przez niektórych jako szabla). Alternatywą był prosty, obosieczny miecz (xiphos). Podstawową broń hoplit...

Spieszony piastowski drużynnik należący do elity wojowników, wczesny XI wiek. Na zdjęciu Igor Górewicz. Na uzbrojenie składa się: - kolczuga, - szyszak wielkopolski bądź ruski, - miecz typu alfa (wg A. Nadolskiego),  - okrągła tarcza z umbem, - skrzydlaty grot włóczni (typ VI wg A. Nadolskiego) z proporcem, - pochwa noża zachodniosłowiańskiego (ta pochodzi z Polski). Fotografował: Tomek Murański.

Seria moich ilustracji ukazująca galijską stroną konfliktu do książki "Bibracte-Wogezy 58 p.n.e." Tomasza Romanowskiego z serii "Historyczne Bitwy". Zaprezentowałem już stronę rzymską.   Od lewej stoją: 1. Galijski wojownik trzymający carnyx. Ten wojownik w hełmie galijskim typu Agen trzyma carnyx – trąbę bojową używaną przez Galów. Były one skonstruowane z długiej rury, przy czym centralna część była długa i pionowa, zakończona ustnikiem na dole, na górze zaś dzwon w formie głowy mitycznego potwora lub drapieżnego zwierzęcia, z którego pyska wydobywały się złowieszcze dźwięki, przerażające wroga. 2. Galijski wojownik. Groźny dla wroga wygląd Galowie uzyskiwali także dzięki nagości, półnagości. Prezentowany Gal ma hełm z brązu i długie spodnie. Jest uzbrojony w długi, obusieczny miecz, podłużną, sześciokątną tarczę oraz długą włócznię. Wszyscy trzej wojownicy galijscy mają naszyjniki zwane torkwesami – sztywne, niezamknięte obręcze ze złota, brązu lub żelaza.   3. G...

Macedoński falangita na głowie ma hełm typu frygijskiego. Pancerz to płócienny typu ,,linothorax'' z którego zwisają "pteruges". Na nogach ma nagolenice z brązu. Falangita osłania się małą okrągłą tarczą ("pelte"). Broń stanowił - miecz (zazwyczaj zakrzywiony, jednosieczny ,,kopis'' lub "machaira" oraz prosty, obusieczny ,,xiphos'') i najważniejszy element - sarisa. Powszechnie przyjęto, że drzewiec sarisy to dereń, jednak po całkiem nowych badaniach, prof. Nicholas Sekunda stwierdza, że był to raczej jesion. Długość sarisy wahała się w zależności od modelu i epoki. Macedoński falangita (pezhetairos)  z drugiej połowy IV i III wieku p.n.e. (rys. Christa Hook)           Początkowo miała ona długość 4-5 – 5,5 m, by w epoce hellenistycznej osiągnąć ponad 6 m. Falangici z powyższej ilustracji mają sarisy składające się z dwóch drzewców, połączonych ze sobą, widoczną na ilustracji tulejką (ok. 16 cm długości). Do dziś istnienie tulejki j...