ECHA PRZESZŁOŚCI

Ukazałem władcę w kirysie z brązu, naśladującym imitację mięśni. Uzbrojony jest we włócznię (dory), miecz (xiphos). Chroni go tarcza (aspis). Symbol dzika oparty został na podstawie fresku ukazującego różne elementy uzbrojenia z grobowca Giglioli w Tarkwinii. Na tarczy widoczny jest hełm w stylu korynckim. Uzbrojenie etruskie było pod dużym wpływem Greków z południowej Italii.          Lars Porsenna był władcą etruskiego Kluzjum (Clusium). Prawdopodobnie w 509 roku p.n.e. dokonał najazdu na Rzym, aby przywrócić na tron obalonego Tarkwiniusza Pysznego. Odstąpił od zdobycia miasta i zawarł pokój, oddając zakładników. W zamian Rzymianie wycofali się z terenów zagarniętych wcześniej Wejom (jedno z 12 najpotężniejszych miast-państw etruskich). Do legendy Larsa Porsenny nawiązuje opera "Mucjusz Scaevola", gdzie pojawia się ta postać.

Seria moich ilustracji do najnowszego tomu serii Historyczne Bitwy pt. "Askulum 90-89 p.n.e." Małgorzaty Członkowskiej-Naumiuk.  Od lewej stoją:  1. Południowoitalski jeździec z IV–III wieku p.n.e. Wojownik konny z czasów wcześniejszych, omawianych na początku książki. Italska jazda była bardzo ceniona przez Rzymian. Ma na głowie hełm z brązu typu frygijsko-attyckiego ze skrzydłami, popularny w Italii. Ma włócznie i tarczę. Nosi charakterystyczny italski pas z brązu. Na uwagę zasługuje także uzbrojenie ochronne konia, również wykonane z brązu, w tym naczółek – chamfron (hełm koński). 2. Italski legionista – obrońca Askulum Piechur w kolczudze, w hełmie z brązu bez kity, z przypasanym mieczem i sztyletem (pugio), miotający procą. Można przypuszczać, że wyspecjalizowanych procarzy wspomagali szeregowi piechurzy. Ukazano tutaj procę wykonaną z jednolitego kawałka skóry. 3. Italski procarz Procarze walczyli zazwyczaj bez zbroi i hełmu. Nosili przewieszone przez ramię torby z poci...

Napierśnik (przednia część) razem z naplecznikiem (tylna część) łączył się w kirys. Znamy używanie samych napierśników. Tego typu znaleziska odnajdujemy głównie w Italii. Ten piękny napierśnik z brązu jest przyozdobiony głową Meduzy (jednej z trzech Gorgon, która zamiast włosów miała węże a wzrokiem zamieniała w kamień). Poza Grecją mógł być używany przez elitę Traków, a także Scytów, którzy chętnie zamawiali uzbrojenie u greckich rzemieślników. Napierśnik z epoki klasycznej, IV wiek p.n.e., Ermitaż

Na ilustracji widzimy dwóch hoplitów w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Postać na pierwszym planie ma na głowie hełm typu chalkidzkiego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często z ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabiają 3 pióra umieszczone w specjalnych tulejkach. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się dużą, okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Bohater pierwszego planu trzyma miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała, (postrzegana przez niektórych jako szabla). Alternatywą był prosty, obosieczny miecz (xiphos). Podstawową broń hoplit...

Amedeo Guillet był oficerem armii włoskiej walczącym podczas II wojny światowej w Etiopii. Był najlepszym dowódcą kawalerii Królestwa Włoch czasów wojny. Umarł 11 lat temu w wieku 101 lat. Grupa Kawalerii Amhara dowodzona przez porucznika Amedeo Guilleta szczególnie dała się we znaki siłom brytyjskim. Już sam fakt, że Guilletowi jeszcze w randze porucznika powierzono dowództwo nad taką jednostką, był szczególnym zaszczytem. Jego niezwykle ryzykowny sposób prowadzenia walki poprzez śmiałe rajdy na pozycje i konwoje przeciwnika, który przynosił spore sukcesy, spowodował nadanie mu przez Brytyjczyków pseudonimu Diabelski Dowódca (Devil Commander). Nazywano go także „Rycerzem z innych czasów” czy włoskim „Lawrencem z Arabii”.            Najważniejsza bitwa Guilleta miała miejsce pod koniec stycznia 1941 roku pod Cherù, kiedy zaatakował wrogie jednostki pancerne. W ciągu całego dnia zaciekłych walk wielokrotnie szarżował prowadząc swoje jednostki na przeważ...

Poniżej widoczny jest etruski hełm z brązu typu frygijskiego z kirysem muskularnym (tzw. atlety) z Arezzo w Toskanii, IV wiek p.n.e. Znajduje się w MAEC - Museo dell'Accademia Etrusca e della citta di Cortona.           Tego typu hełmy frygijsko-attyckie wykonane z brązu, ozdobione stylizowanymi skrzydłami i grzebieniem ryby są charakterystyczne dla Italii. Były używane także przez innych mieszkańców italskich np. Samnitów, Greków z południa Italii (gr. he Hellas he Megale, gr. Magna Graecia, czyli Wielka Grecja), a także Rzymian. W Italii znaleziono ich najwięcej. Jest znany także podobny przypadek z Cypru oraz monety przedstawiających władców hellenistycznych w tych hełmach np. Perseusza (syn Filipa V) choć na razie nie odkryto tego typu hełmów na Półwyspie Bałkańskim. Italia słynnęła z ozdabianych hełmów. Można znaleźć także hełmy typu korynckiego, Montefortino czy Pilos z rogami, skrzydłami, uszami itp.

Hełm grecki w stylu frygijskim, używany w Grecji, Macedonii, Tracji, Italii i wczesnych imperiach hellenistycznych, IV wiek p.n.e. Hełmy były często ozdabiane piórami, końską kitą, a także pomalowane. Dzwon mógł być wykonany z jednej części co stanowiło wyzwanie dla płatnerza. Osłona twarzy greckiego hełmu typu frygijskiego, IV wiek p.n.e. Grecki hełm typu frygijsko-attyckiego z południowej Italii (Magna Graecia), ok. 350 roku p.n.e. Musée d'Art classique de Mougins Hełm z Valsgarde (typ 8) z kolczugą, VII wiek n.e. (Szwedzkie Muzeum Historyczne) Hełm z Valsgarde (typ 8) z kolczugą, VII wiek n.e. (replika) Zbroja na turniej konny (tjost) autorstwa Lorenza Helmschmida, południowe Niemcy (Augsburg), ok. 1494. Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu (Kunsthistorisches Museum Wien, KHM) Hełm należący do sir Gilesa Capela, ok. 1510. The Metropolitan Museum of Art, NY Zbroja Świętego Cesarza Rzymskiego, króla Hiszpanii Karola V Habsburga (1500-1558), Królewska Zbrojownia Madrytu (Real Armería d...

Na poniższej fotografii znajduje się rekonstruktor Danilo Ligutarvos Guasco w rogatym hełmie typu Montefortino, ok. 250 p.n.e. (fot. Carlo Ferrari).           Rogate hełmy były charakterystyczne dla antycznej Italii od VI do II wieku p.n.e. Moda ta dotknęła wiele typów hełmów. W epoce archaicznej i klasycznej był to typ koryncki, następnie pilos, aż wreszcie Montefortino. Powyżej widoczne są 3 przykłady takiego hełmu: 1. Hełm z brązu typu Montefortino, znaleziony w Casaselvatica (Berceto, Parma, Włochy), ok. 250 p.n.e. 2. Hełm z brązu typu Montefortino, znaleziony w Pulica (Fosdinovo, Massa-Carrara, Włochy), IV-III wiek p.n.e., 3. Hełm typu Montefortino na samnickim fresku z Nola (Obszar Metropolitalny Neapolu, Kampania, południowe Włochy), ok. 250 p.n.e.