ECHA PRZESZŁOŚCI

Seria moich ilustracji do najnowszego tomu serii Historyczne Bitwy pt. "Halidon Hill 1333" Cezarego Namirskiego. Od lewej stoją:  1. Angielski łucznik uzbrojony w długi łuk wykonany z drewna cisowego oraz miecz. 2. Szkocki możny John Randolph, 3. earl Moray, który walczył pod Halidon Hill (1333) i poległ pod Neville’s Cross (1346). Ukazany na koniu, w kolczudze, hełmie wielkim, z mieczem i tarczą. 3. Irlandzki hobelar (lekkozbrojny jeździec) z włócznią. Jego głowę chroni hełm kapalin, a korpus i ramiona – aketon, czyli pikowany kaftan. Lekka irlandzka jazda służyła w armiach angielskich w trakcie kampanii przeciwko Szkotom w latach trzydziestych XIV wieku. 4. Sir Archibald Douglas, strażnik Szkocji, który poległ w bitwie pod Halidon Hill, w pełnym uzbrojeniu, z hełmem wielkim (garnczkowym) oraz kopią. W drugiej ręce trzyma tarczę z herbem, przy pasie ma miecz. 5. Angielski rycerz noszący kolczugę oraz elementy zbroi płytowej przykryte czerwoną tuniką. Na głowie ma hełm basine...

Na ilustracji Giuseppe Ravy widzimy 3 rodzaje wielkich widowisk oglądanych przez Rzymian: 1) wyścigi kwadryg (dwukołowych pojazdów zaprzężonych w 4 konie) odbywające się w cyrkach (hipodromach). Najsłynniejszymi były: Circus Maxiumus w Rzymie i Hipodrom w Konstantynopolu. 2) venatio, czyli polowanie. Był to rodzaj widowiska organizowanego w rzymskich amfiteatrach z przedstawieniem walk zwierząt oraz ludzi ze zwierzętami. Dzikie stworzenia sprowadzano z głębi Cesarstwa ku uciesze widzów. 3) walki gladiatorów, czyli pojedynki ludzi. Gladiatorzy reprezentowali poszczególne typy z charakterystycznym dla nich uzbrojeniem np. miecz, włócznia, trójząb, sieć, hełm. Najsłynniejszym amfiteatrem jest Koloseum w Rzymie. 

Na ilustracji widzimy dwóch hoplitów w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Postać na pierwszym planie ma na głowie hełm typu chalkidzkiego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często z ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabiają 3 pióra umieszczone w specjalnych tulejkach. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się dużą, okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Bohater pierwszego planu trzyma miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała, (postrzegana przez niektórych jako szabla). Alternatywą był prosty, obosieczny miecz (xiphos). Podstawową broń hoplit...

Spieszony piastowski drużynnik należący do elity wojowników, wczesny XI wiek. Na zdjęciu Igor Górewicz. Na uzbrojenie składa się: - kolczuga, - szyszak wielkopolski bądź ruski, - miecz typu alfa (wg A. Nadolskiego),  - okrągła tarcza z umbem, - skrzydlaty grot włóczni (typ VI wg A. Nadolskiego) z proporcem, - pochwa noża zachodniosłowiańskiego (ta pochodzi z Polski). Fotografował: Tomek Murański.

Tarcza w stylu węgierskim, ok. 1500–1550 znajduje się The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. Tarcza na zewnątrz ozdobiona jest mieczem o podwójnym ostrzu proroka Mahometa, a od wewnątrz z Krucyfiksem i narzędziami Męki Pańskiej. Ta niezwykła mieszanka symboli islamskich i chrześcijańskich sugeruje, że tarczy używał podczas turnieju chrześcijański wojownik ubrany na sposób muzułmański. W turniejach „w stylu węgierskim” uczestnicy nosili stroje węgierskie czy tureckie, używali szabli do strącania piór przyczepionych do hełmów przeciwników i wierzchołka malowanych tarcz. Nawet w czasach, gdy armie tureckie stanowiły zagrożenie dla Europy, naśladowano ich stroje i taktykę.  Tarcza w stylu węgierskim, ok. 1500–1550, MET

Macedoński falangita na głowie ma hełm typu frygijskiego. Pancerz to płócienny typu ,,linothorax'' z którego zwisają "pteruges". Na nogach ma nagolenice z brązu. Falangita osłania się małą okrągłą tarczą ("pelte"). Broń stanowił - miecz (zazwyczaj zakrzywiony, jednosieczny ,,kopis'' lub "machaira" oraz prosty, obusieczny ,,xiphos'') i najważniejszy element - sarisa. Powszechnie przyjęto, że drzewiec sarisy to dereń, jednak po całkiem nowych badaniach, prof. Nicholas Sekunda stwierdza, że był to raczej jesion. Długość sarisy wahała się w zależności od modelu i epoki. Macedoński falangita (pezhetairos)  z drugiej połowy IV i III wieku p.n.e. (rys. Christa Hook)           Początkowo miała ona długość 4-5 – 5,5 m, by w epoce hellenistycznej osiągnąć ponad 6 m. Falangici z powyższej ilustracji mają sarisy składające się z dwóch drzewców, połączonych ze sobą, widoczną na ilustracji tulejką (ok. 16 cm długości). Do dziś istnienie tulejki j...