ECHA PRZESZŁOŚCI

Ukazałem władcę w kirysie z brązu, naśladującym imitację mięśni. Uzbrojony jest we włócznię (dory), miecz (xiphos). Chroni go tarcza (aspis). Symbol dzika oparty został na podstawie fresku ukazującego różne elementy uzbrojenia z grobowca Giglioli w Tarkwinii. Na tarczy widoczny jest hełm w stylu korynckim. Uzbrojenie etruskie było pod dużym wpływem Greków z południowej Italii.          Lars Porsenna był władcą etruskiego Kluzjum (Clusium). Prawdopodobnie w 509 roku p.n.e. dokonał najazdu na Rzym, aby przywrócić na tron obalonego Tarkwiniusza Pysznego. Odstąpił od zdobycia miasta i zawarł pokój, oddając zakładników. W zamian Rzymianie wycofali się z terenów zagarniętych wcześniej Wejom (jedno z 12 najpotężniejszych miast-państw etruskich). Do legendy Larsa Porsenny nawiązuje opera "Mucjusz Scaevola", gdzie pojawia się ta postać.

Podstawowe uzbrojenie hoplity greckiego, rzymskiego bądź etruskiego z końca VI wieku p.n.e. składało się z: - włócznia - dory (około 2,5–3 m długości), - krótki miecz - obosieczny xiphos lub jednosieczne - machaira (na zdjęciu) lub kopis, - dużo okrągła i wypukła tarcza - aspis (na zdjęciu), - hełm z brązu - najczęściej w stylu korynckim, chalkidzkim (na zdjęciu), czasem iliryjskim, - kirys z brązu - typu dzwonowego (na zdjęciu) lub nowszy atlety, - nagolenice z brązu (na zdjęciu). Hoplita z epoki archaicznej  w bogatym wówczas uzbrojeniu (fot. Ana Belen Rubio)   Czasem pojawiały się dodatkowe elementy ochronne z brązu na: - uda, - stopy z palcami, - ramię (na zdjęciu), - przedramię (na zdjęciu), - pachwiny (na zdjęciu).

Na ilustracji widzimy dwóch hoplitów w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Postać na pierwszym planie ma na głowie hełm typu chalkidzkiego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często z ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabiają 3 pióra umieszczone w specjalnych tulejkach. Hoplita ma na sobie pancerz płócienny (linothorax) wzmocniony dodatkowo łuskami z brązu. Chroni się dużą, okrągłą i wypukłą tarczą (aspis). W tym przypadku jest to najmniejszy rozmiar tej tarczy. Łydki hoplity ochraniają nagolenice z brązu. Bohater pierwszego planu trzyma miecz typu machaira/kopis. Jest to jednosieczna zakrzywiona broń biała, (postrzegana przez niektórych jako szabla). Alternatywą był prosty, obosieczny miecz (xiphos). Podstawową broń hoplit...

Seria moich ilustracji do najbliższego tomu serii "Historyczne Bitwy" którym będą "Termopile 480 p.n.e." Pawła Kupsika. Premiera 14 lutego (Walentynki). Od lewej stoją: 1. Widzimy na ilustracji hoplitę spartańskiego uzbrojonego we włócznię (dory) i okrągłą tarczę (aspis). Miecz Spartan był krótszy na tle wielu innych hoplitów. Na głowie hoplita ma hełm w stylu korynckim. Wbrew ukazywanym wojownikom na antycznej ceramice i rzeźbie - rzadko odnaleziono hełmy z mocowaniem na grzebień z końskiego włosia. Tors chroni kirys atlety a łydki nagolenice z brązu. Na okładce Widzimy hoplitów z rozmaitymi wzorami tarczy. Tutaj ukazano część wewnętrzną z uchwytem. 2. Król Leonidas został oparty o figurkę z brązu ukazującą spartańskiego oficera z grzebieniem z końskiego włosia - co ciekawe ułożonym w poprzek hełmu korynckiego. Ma na sobie płaszcz. Widać także nagolenice i miecz (xiphos). To wtórna broń hoplitów, noszona po lewej stronie. Był obosieczny w przeciwieństwie do machair...

Poniższy Spartanin uzbrojony jest w sposób charakterystyczny dla końca epoki klasycznej. Jako broni używa żelaznego miecza typu 'xiphos' o prostej głowni. Nie widać na ilustracji włóczni 'dory'. Ma na sobie kirys z brązu, hełm typu 'pilos' z osłonami polików i poprzecznym grzebieniem, brązowe nagolenice oraz tarczę 'aspis' ze znakiem Sparty - Lambda (λ, Λ) od jej oryginalnej nazwy - Λακεδαίμων; Lakedaímōn, Lacedemon. Wbrew utartemu w popkulturze wizerunkowi na tarczach pojawiła się podczas wojny peloponeskiej. W wojnach grecko-perskich symbole były inne. Spartański oficer z IV wieku p.n.e. (rys. Christos Giannopoulos)           Spartanie samych siebie nazywali homoioi – równi, jednakowi. Rodowici Spartanie (Spartiaci) – pełnoprawni obywatele, którzy stanowili mniejszość ludności państwa, zajmowali się w znacznej części szkoleniem wojskowym i przygotowaniem do prowadzenia wojen. Od siódmego roku życia spartańskich chłopców poddawano rygorystycznym ćwiczen...

Na ilustracji widzimy lekkozbrojnych łuczników scytyjskich atakujących greckiego hoplitę w dość typowym uzbrojeniu przypadającym na V wiek p.n.e. Grek ma na głowie hełm typu chalkidziego, wykonany z brązu. Był to dość wygodny hełm, często ochronami polików na ruchomych zawiasach. Twarz i uszy były całkiem odsłonięte. Zazwyczaj hełmy te miały pełen nosal. W tym konkretnym przypadku (inspirowanym znaleziskiem z Italii) zanikł już niemal całkowicie co czyni z niego praktycznie hełm typu attyckiego. Hełm przyozdabia grzebień z końskiego włosia. Hełm ten wyewoluował z innego typu hełmu, zwanego korynckim. Jest to najbardziej znany w kulturze masowej hełm grecki (za sprawą hollywoodzkich produkcji). Osłaniał praktycznie całą twarz, pozostawiając odsłonięte usta i oczy. W niektórych wersjach, zwłaszcza z przełomu VI i V p.n.e. nosal prawie dotykał szerokich, ostrych policzków. Był to najbardziej powszechny hełm greckich hoplitów od VII wieku p.n.e. do II wojny peloponeskiej.    Scyty...