Horatio Kitchener - osobistość powstania mahdystów, II wojny burskiej i I wojny światowej

Horatio Herbert Kitchener (1850-1916) był synem podpułkownika Henry’ego Horatio Kitchenera i Frances Anne Chevallier-Cole, córki wielebnego Johna Chevalliera. Po jej śmierci Kitchenerowie przeprowadzili się z Irlandii do Szwajcarii. Horatio ukończył Royal Military Academy w Woolwich. Podczas wojny francusko-pruskiej (1870-1871) zaciągnął się do armii francuskiej. Ojciec jednak ściągnął go z powrotem do Anglii, kiedy Horatio zachorował na zapalenie płuc. Ten udział w wojnie naruszał brytyjską neutralność, za co Kitchener został upomniany przez naczelnego dowódcę armii księcia Cambridge. W 1874 roku został przydzielony do Palestine Exploration Fund z zadaniem opracowania map Palestyny. 

Horatio Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener of Khartoum, 1901

        Podczas powstania Mahdiego w Sudanie, był szefem wywiadu armii generała Garneta Wolseleya, wysłanej na odsiecz oblężonemu w Chartumie przez mahdystów generałowi Gordonowi Paszy w 1885 roku. W 1892 roku został naczelnym dowódcą armii egipskiej i uzyskał stopień generała-majora. 2 września 1898 roku rozbił mahdystów pod Omdurmanem. Za zwycięską kampanię w Sudanie generał otrzymał tytuł 1. barona Kitchener oraz związane z nim miejsce w Izbie Lordów, stanowisko adiutanta królowej Wiktorii, a także Krzyż Komandorski Orderu Łaźni. Potem dowodził siłami brytyjskimi w czasie II wojny burskiej. W 1899 roku Kitchener przybył do południowej Afryki, gdzie został szefem sztabu lorda Robertsa. Przy okazji zapraszam do lektury wydanej niedawno książki z serii Historyczne Bitwy "Paardeberg 1900" autorstwa Tomasz Greniucha.

Seria moich ilustracji ukazująca żołnierzy do najnowszego 

tomu serii Historyczne Bitwy pt. "Paardeberg 1900" 

        W listopadzie 1900 roku Kitchener przejął dowodzenie nad całością brytyjskich sił uczestniczących w wojnie burskiej. Następnie prowadził z dowódcami burskimi rokowania pokojowe. Niestety zakończyły się fiaskiem w lutym 1901 roku, z powodu sprzeciwu rządu brytyjskiego. Po tym Kitchener rozpoczął brutalną kampanię przeciwko Burom. Palono farmy, zabijano zwierzęta gospodarskie, a kobiety, dzieci i starcy byli umieszczani w obozach koncentracyjnych. W 1902 roku podpisano kończący wojnę traktat pokojowy w Vereeniging. Kitchener popadł w konflikt z Alfredem Milnerem, brytyjskim gubernatorem Kolonii Przylądkowej (brytyjskiej kolonii w południowej Afryce, istniejącej z przerwą w latach 1795–1910). Milner chciał, aby po zakończonej wojnie poddać Burów przymusowej anglicyzacji. Kitchener opowiadał się za przyznaniem Burom przysługujących Brytyjczykom. Chciał także stworzenia warunków, w których południowa Afryka mogłaby uzyskać autonomię. Wobec przedłużającej się wojny rząd brytyjski poparł Kitchenera. Po podpisaniu traktatu pokojowego został awansowany do stopnia pełnego generała oraz otrzymał tytuł 1. wicehrabiego Kitchener. 

Kitchener w II wojnie burskiej

        Po zakończeniu wojny z Burami, Kitchener został przeniesiony do Indii, gdzie w 1902 roku został naczelnym dowódcą wojsk brytyjskich w tej kolonii. W owym czasie zreorganizował Armię Indyjską. W 1910 roku Kitchener otrzymał rangę marszałka polnego, jednak aspirował do godności wicekróla Indii. Nie zyskał poparcia ministra ds. Indii, Johna Morleya. Ostatecznie w 1911 roku odmówiono mu stanowiska wicekróla. Wobec tego powrócił więc do Egiptu, gdzie został brytyjskim konsulem generalnym. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku wrócił do rodzimego kraju, gdzie został ministrem wojny w liberalnym rządzie Asquitha. Kitchener zorganizował szybką rozbudowę armii. Jako jeden z nielicznych polityków i wojskowych przewidywał, że wojna może potrwać kilka lat i pochłonie olbrzymią liczbę ofiar. Jego wizerunek z „wycelowanym” w widzów palcem wskazującym umieszczono na słynnym do dzisiaj plakacie „Lord Kitchener Wants You”, zachęcającym Brytyjczyków do wstępowania do wojska. 

Plakat „Lord Kitchener Wants You”

        W 1915 roku Kitchener poparł plan pierwszego lorda Admiralicji Winstona Churchilla odnośnie lądowania pod Gallipoli. Zginął wskutek zatopienia krążownika pancernego HMS „Hampshire” przez niemieckiego U-Boota. 5 czerwca 1916 roku ok. 19:30 "Hampshire" wszedł na minę postawioną przez niemiecki okręt podwodny U-75. Ciała Kitchenera nigdy nie odnaleziono. Nigdy się nie ożenił i nie pozostawił potomstwa. Jego narzeczona, Hermione Baker zmarła w Kairze na tyfus jeszcze podczas kampanii sudańskiej.