Lützen 1632

Seria moich ilustracji do najbliższego tomu serii Historyczne Bitwy pt. "Lützen 1632" Marka Wagnera.

1. Muszkieter cesarski.

Muszkieterzy mieli muszkiety lontowe. Używali forkietów do podpierania broni podczas strzelania. Na bandolierze zawieszano zwykle od 8 do 12 miarek prochowych. Kule przechowywano w skórzanych workach. Lont długości 4–6 mocowano na pasie lub bandolierze jak tutaj (czasami owijano go wokół szyi). Już na początku XVII wieku odrzucili oni uzbrojenie ochronne. Mieli stroje złożone z dubletów, ze spodni i butów. Muszkieterzy ci posiadali rapiery i sztylety oraz niekiedy hełmy (moriony), ale najczęściej kapelusze z dużymi rondami.

2. Kirasjer cesarski.

Kirasjer cesarski trzyma hełm w stylu sabaudzkim. Zbroja 3/4 (tu czerniona) obejmowała kirys, obojczyk, naramienniki, nałokcice i karwasze, rękawice oraz tzw. nakolanniki sięgające do wysokich skórzanych butów. Ma czerwoną szarfę wiązaną na talii. Kirasjer ma parę pistoletów z zamkami kołowymi, których używano w walce wręcz lub podczas karakolu. Kirasjerzy mieli broń sieczną o prostej głowni przeznaczoną do kłucia i do cięcia przeciwnika. Obok pałasza walońskiego wykształcił się lekki rapier typu pappenheimer.

3. Pikinier cesarski.

Pikinierzy cesarscy byli częściowo wyposażeni w uzbrojenie ochronne w postaci zbroi typu niemieckiego i niderlandzkiego, która obejmowała hełm (morion), a ponadto napierśnik, naplecznik, obojczyk, naramienniki i ochronne taszki. W latach trzydziestych XVII wieku większość pikinierów odrzucała elementy tego uzbrojenia. Dysponowali oni uzbrojeniem zaczepnym, zwłaszcza drewnianą piką długości 4–5 m z żelaznym grotem, ale także pałaszem, kordelasem, sztyletem. Wśród oficerów powszechne były partyzany i halabardy. 

4. Muszkieter szwedzki.

Muszkieter miał lontowy muszkiet i rapier, nadto hełm typu morion, a także kurtkę i bufiaste spodnie ze skarpetami i z trzewikami. Ok. 1621–1622 roku Gustaw II Adolf, dążąc do ujednolicenia mundurów szwedzkich piechurów, narzucił kompaniom i regimentom obowiązek noszenia ubiorów z tych samych materiałów. Kolejne było dążenie do wprowadzenia jednolitej kolorystyki tych strojów. Rewolucja nastąpiła jeszcze w 1625 roku, gdy pojawiły się pierwsze „kolorowe” szwedzkie regimenty, które miały płaszcze w różnych kolorach – żółtym, niebieskim, zielonym i czerwonym, a w kolejnych latach również elementy mundurów. 

5. Rajtar szwedzki.

Gustaw II Adolf przezbroił w 1621 roku arkebuzerów w pistolety i rapiery (likwidacja arkebuzów jako broni palnej). Uzbrojeniem ochronnym arkebuzerów były kirysy (napierśniki + napleczniki) i otwarte hełmy. Podobny zestaw uzbrojenia zaczepnego mieli kirasjerzy. Początkowo używali oni pełnych zbroi z zamkniętymi hełmami, ale już od lat 20-tych XVII wieku jedynie kirysów, a także otwartych hełmów. Natomiast od lat 30-tych XVII wieku pojawiały się kolety (ze skóry łosiowej, jeleniej lub wołowej), ale nie były jeszcze wtedy w powszechnym użyciu.

6. Pikinier szwedzki.

Pikinier posiada pikę i rapier, a jego uzbrojenie ochronne stanowiły jeszcze półzbroja i hełm (morion). Według przepisów Gustawa II Adolfa z 1616 roku pika powinna ona mieć długość 5,3 m oraz być wykonana z drewna: jesionowego, klonowego, sosnowego bądź osikowego i mieć grot o przekroju kwadratowym przymocowany do drzewca metalowymi paskami. W praktyce wszystkie te przepisy nie były respektowane, zarówno długość pik, jak i ich grotów czy stosowanego drewna. Do uzbrojenia zaczepnego pikinierów należały też rapiery – były one podobne, chociaż gorszej jakości niż typy kawalerzystów.