Przejdź do głównej zawartości

Leda i łabędź

Według mitologii greckiej Leda była królową Sparty i kochanką Zeusa, władcy greckich bogów, najwyższego boga olimpijskiego. W Sparcie rządził król imieniem Tyndareos. Żoną jego była Leda. Nie posiadali własnych dzieci co było przyczyną ich smutku. Jedna wersja mitu mówi, że Zeus odwiedził Ledę pod postacią łabędzia. Skutkiem ich stosunku zostały spłodzone dzieci. Leda złożyła jaja, z których wykluli się z nich: Klitajmestra, Helena (bohaterka "Iliady" Homera) oraz dioskurowie: Kastor i Polluks (Polideukes). Klitajmestra wykluła się z tego samego jaja, co Polideukes (lub z tego samego, co Helena).

Leda i łabędź (renesansowa rzeźba Bartolomeo Ammannatiego, ok. 1540 roku)

        Najbardziej znana wersja mitu podaje, że tej samej nocy Leda oddała się Zeusowi i swojemu mężowi Tyndareosowi. Stąd za ojca Polideukesa i Heleny uchodził Zeus, natomiast Kastora i Klitajmestry – Tyndareos. "Zeus w postaci łabędzia zszedł się z Ledą, a jeszcze tej samej nocy obcował z nią Tyndareos; urodziła Zeusowi Polideukesa i Helenę, a Tyndareosowi Kastora i Klitajmestrę" (Zygmunt Kubiak "Mitologia Greków i Rzymian"). 

Leda i łabędź (dzieło Petera Paula Rubensa,1602)

        Według innych wersji mitu było tylko jedno jajo. Czterem dzieciom przypisywano jako ojca Zeusa. Istnieje też wersja bez stosunku Ledy z Zeusem. Pewnego wieczoru odwiedził ich posłaniec bogów olimpijskich Hermes i ofiarował Ledzie jajo znacznej wielkości, przypominające jaja łabędzie, z którego potem wykluła się czwórka dzieci.

Leda i łabędź na fresku z Pompejów, I wiek n.e.

        Motyw Ledy i Zeusa jako łabędzia jest od wieków popularny w sztuce. Ukazywali to artyści m.in. Leonardo da Vinci, Michał Anioł, Peter Paul Rubens, Baldassare Peruzzi, François Boucher, Salvador Dalí, Louis de Silvestre, Antonio Allegri da Correggio, Paolo Veronese i Tintoretto. Imieniem królowej Sparty nazwano jedną z planetoid – (38) Leda i księżyc Jowisza – Leda.

Rzymska lampka oliwna z I wieku, Staatliche Antikensammlungen, 
Munich (muzeum sztuki w Monachium)
Etykiety:

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach

Większość znanych nam współcześnie hełmów i innego uzbrojenia gladiatorskiego zawdzięczamy Pompejom. Erupcja Wezuwiusza zakonserwowała miasto wraz z niemal nienaruszonymi, niezwykłymi artefaktami na wieki. Widoczne na ilustracji typy gladiatorów to: 1. Retiarius (sieciarz) – walczył trójzębem, sztyletem oraz siecią, bez hełmu. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus za którą w razie potrzeby mógł osłonić swoją głowę i manica osłaniająca ramię wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, czasami z naszytych na skórę łusek. 2. Secutor - gladiator walczący najczęściej z retiariusem. Był uzbrojony w miecz gladius i drewnianą tarczę przypominającą tarcze legionisty rzymskiego. Jego uzbrojenie ochronne składało się z osłony ramienia trzymającego miecz, zamkniętego hełmu bez wystających elementów (aby sieciarzowi trudniej było zarzucić na przeciwnika sieć) i nagolenicy. Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach (rys. Peter Connolly) Zapewn...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Wilhelm I Zdobywca

Wilhelm I Zdobywca (1028-1087), przez Anglików znany jako William the Conqueror, a wśród Francuzów - Guillaume le Conquérant był królem Anglii, a wcześniej księciem Normandii. Był nieślubnym synem księcia Normandii Roberta I Wspaniałego, zwanego również Robertem Diabłem. Stąd drugi przydomek Wilhelma, nadany przez przeciwników, to Bękart (czyli u Anglików - Bastard, a Francuzów - Bâtard). Jego matką była Herleva (lub Herletta), najprawdopodobniej córka Fulberta, garbarza z Falaise.    Wilhelm I Zdobywca w kolczudze trzyma hełm z nosalem (rys. Jaja Japitana) Jego panowanie rozpoczęło nowy etap w dziejach Anglii. Zatem dziś poruszę kwestię związaną z tematyką strony, czyli modą męską. Na ilustracji widzimy Wilhelma z wąsami w oparciu o wizerunek ze słynnej tkaniny z Bayeux (ręcznie haftowanego płótna o wymiarach 68,38×0,5 m, przedstawiającego podbój Anglii; w 2007 roku wpisanego na listę UNESCO Pamięć Świata). Przedstawiony tam władca, podczas bitwy pod Hastings w 1066 roku podn...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Krezus

Krezus był ostatnim królem Lidii (na zachodzie Azji Mniejszej). Już w czasach antycznych jego imię stało się synonimem bogacza. Jest do dziś. Jego skarby, w tym pierwsze w całości emitowane złote monety - były obiektem przekazów w Grecji i Persji. Krezus objął tron około 560 roku p.n.e. Lidia była starożytnym państwem ze stolicą w Sardes (po upadku nazwa ta odnosiła się wciąż do tej krainy). Władca był pod wpływem podbitych przez siebie miast greckich w Jonii (wybrzeże Azji Mniejszej). Krezus był wielkim mecenasem poetów, uczonych i filozofów, których chętnie gościł na swoim dworze. W 547 roku p.n.e. rozpoczął wojnę z perskim królem Cyrusem II Wielkim z dynastii Achemenidów. Szukał bezskutecznie przymierza z Babilonią i Egiptem.    Krezus w płomieniach, 546 p.n.e. przedstawiony na attyckiej  amforze znajdującej się obecnie w paryskim Luwrze           Według Herodota, przed rozpoczęciem wojny Krezus zapytał wyrocznię w Delfach czy powinien wal...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej