Przejdź do głównej zawartości

Jan Heweliusz

Dziś jest zarazem rocznica urodzin i śmierci wybitnego gdańskiego astronoma. Jan Heweliusz (1611-1687) pochodził z rodziny gdańskich browarników. Przodkowie Heweliusza w 1434 roku osiedlili się w Steblewie, a w 1526 roku zamieszkali w Gdańsku. Pracę naukową umożliwił astronomowi odziedziczony po ojcu browar. W 1618 roku rozpoczął naukę w Gdańskim Gimnazjum Akademickim. Tam właśnie zainteresował się astronomią i naukami ścisłymi. W 1631 roku podjął studia prawniczo-ekonomiczne na uniwersytecie w Lejdzie. Podróżował również do Anglii i Francji gdzie wielu wybitnych naukowców XVII stulecia. Po powrocie do Gdańska był m.in. członkiem cechu piwowarów, zasiadał także w Radzie Miejskiej Gdańska. 

Jan Heweliusz, figura z wystawy „Jan Heweliusz i Gdańsk jego czasów” 
w Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku

        W 1640 roku astronom założył obserwatorium na dachach kamienic przy ulicy Korzennej. Było to największe, a ponadto najlepiej wyposażone miejsce tego typu w Europie. Heweliusz zbudował największy teleskop o długości 50 m. Nie mieścił się w budynkach, więc ustawiono go pod miastem. W 1647 roku wydał dzieło "Selenografia", poświęcone w większości opisowi Księżyca w każdej z jego faz. Działalność astronoma wspierał król Francji Ludwik XIV Burbon. Z kolei Jan III Sobieski często gościł u Heweliusza. Król Polski zwolnił z podatków jego browary. Na jego cześć jeden z odkrytych przez astronoma gwiazdozbiorów został nazwany Tarczą Sobieskiego. W 1679 roku spłonęły dom i obserwatorium Heweliusza. Odbudowa była wspierana przez władców. Jan w trakcie badań dokonał licznych obserwacji planet, gwiazd i komet. Określił dokładne położenie ok. 1500 z nich. Został przyjęty do Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Heweliusz zmarł w wieku 76 lat (dokładnie tego dnia, którego się urodził - 28 stycznia). Został pochowany w gdańskim kościele św. Katarzyny, gdzie znajduje się do dziś.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach

Większość znanych nam współcześnie hełmów i innego uzbrojenia gladiatorskiego zawdzięczamy Pompejom. Erupcja Wezuwiusza zakonserwowała miasto wraz z niemal nienaruszonymi, niezwykłymi artefaktami na wieki. Widoczne na ilustracji typy gladiatorów to: 1. Retiarius (sieciarz) – walczył trójzębem, sztyletem oraz siecią, bez hełmu. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus za którą w razie potrzeby mógł osłonić swoją głowę i manica osłaniająca ramię wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, czasami z naszytych na skórę łusek. 2. Secutor - gladiator walczący najczęściej z retiariusem. Był uzbrojony w miecz gladius i drewnianą tarczę przypominającą tarcze legionisty rzymskiego. Jego uzbrojenie ochronne składało się z osłony ramienia trzymającego miecz, zamkniętego hełmu bez wystających elementów (aby sieciarzowi trudniej było zarzucić na przeciwnika sieć) i nagolenicy. Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach (rys. Peter Connolly) Zapewn...

Wilhelm I Zdobywca

Wilhelm I Zdobywca (1028-1087), przez Anglików znany jako William the Conqueror, a wśród Francuzów - Guillaume le Conquérant był królem Anglii, a wcześniej księciem Normandii. Był nieślubnym synem księcia Normandii Roberta I Wspaniałego, zwanego również Robertem Diabłem. Stąd drugi przydomek Wilhelma, nadany przez przeciwników, to Bękart (czyli u Anglików - Bastard, a Francuzów - Bâtard). Jego matką była Herleva (lub Herletta), najprawdopodobniej córka Fulberta, garbarza z Falaise.    Wilhelm I Zdobywca w kolczudze trzyma hełm z nosalem (rys. Jaja Japitana) Jego panowanie rozpoczęło nowy etap w dziejach Anglii. Zatem dziś poruszę kwestię związaną z tematyką strony, czyli modą męską. Na ilustracji widzimy Wilhelma z wąsami w oparciu o wizerunek ze słynnej tkaniny z Bayeux (ręcznie haftowanego płótna o wymiarach 68,38×0,5 m, przedstawiającego podbój Anglii; w 2007 roku wpisanego na listę UNESCO Pamięć Świata). Przedstawiony tam władca, podczas bitwy pod Hastings w 1066 roku podn...

Krezus

Krezus był ostatnim królem Lidii (na zachodzie Azji Mniejszej). Już w czasach antycznych jego imię stało się synonimem bogacza. Jest do dziś. Jego skarby, w tym pierwsze w całości emitowane złote monety - były obiektem przekazów w Grecji i Persji. Krezus objął tron około 560 roku p.n.e. Lidia była starożytnym państwem ze stolicą w Sardes (po upadku nazwa ta odnosiła się wciąż do tej krainy). Władca był pod wpływem podbitych przez siebie miast greckich w Jonii (wybrzeże Azji Mniejszej). Krezus był wielkim mecenasem poetów, uczonych i filozofów, których chętnie gościł na swoim dworze. W 547 roku p.n.e. rozpoczął wojnę z perskim królem Cyrusem II Wielkim z dynastii Achemenidów. Szukał bezskutecznie przymierza z Babilonią i Egiptem.    Krezus w płomieniach, 546 p.n.e. przedstawiony na attyckiej  amforze znajdującej się obecnie w paryskim Luwrze           Według Herodota, przed rozpoczęciem wojny Krezus zapytał wyrocznię w Delfach czy powinien wal...