Przejdź do głównej zawartości

Jan Heweliusz

Dziś jest zarazem rocznica urodzin i śmierci wybitnego gdańskiego astronoma. Jan Heweliusz (1611-1687) pochodził z rodziny gdańskich browarników. Przodkowie Heweliusza w 1434 roku osiedlili się w Steblewie, a w 1526 roku zamieszkali w Gdańsku. Pracę naukową umożliwił astronomowi odziedziczony po ojcu browar. W 1618 roku rozpoczął naukę w Gdańskim Gimnazjum Akademickim. Tam właśnie zainteresował się astronomią i naukami ścisłymi. W 1631 roku podjął studia prawniczo-ekonomiczne na uniwersytecie w Lejdzie. Podróżował również do Anglii i Francji gdzie wielu wybitnych naukowców XVII stulecia. Po powrocie do Gdańska był m.in. członkiem cechu piwowarów, zasiadał także w Radzie Miejskiej Gdańska. 

Jan Heweliusz, figura z wystawy „Jan Heweliusz i Gdańsk jego czasów” 
w Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku

        W 1640 roku astronom założył obserwatorium na dachach kamienic przy ulicy Korzennej. Było to największe, a ponadto najlepiej wyposażone miejsce tego typu w Europie. Heweliusz zbudował największy teleskop o długości 50 m. Nie mieścił się w budynkach, więc ustawiono go pod miastem. W 1647 roku wydał dzieło "Selenografia", poświęcone w większości opisowi Księżyca w każdej z jego faz. Działalność astronoma wspierał król Francji Ludwik XIV Burbon. Z kolei Jan III Sobieski często gościł u Heweliusza. Król Polski zwolnił z podatków jego browary. Na jego cześć jeden z odkrytych przez astronoma gwiazdozbiorów został nazwany Tarczą Sobieskiego. W 1679 roku spłonęły dom i obserwatorium Heweliusza. Odbudowa była wspierana przez władców. Jan w trakcie badań dokonał licznych obserwacji planet, gwiazd i komet. Określił dokładne położenie ok. 1500 z nich. Został przyjęty do Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Heweliusz zmarł w wieku 76 lat (dokładnie tego dnia, którego się urodził - 28 stycznia). Został pochowany w gdańskim kościele św. Katarzyny, gdzie znajduje się do dziś.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

14 Pułk Kirasjerów armii Księstwa Warszawskiego

Na Święto Niepodległości 14 Pułk Kirasjerów armii Księstwa Warszawskiego ze swoją epicką i tragiczną historią.  Kirasjer 14 pułku podczas szarży (mal. Jan Chełmiński)           Był to jedyny w dziejach Polski pułk jazdy kirasjerskiej. Początek formowania przypadł na 1 września 1809 roku. Nosił pierwotnie 1 Pułk Broni Kirasjerów. 4 grudnia 1809 roku kirasjerzy przybyli do Warszawy i stacjonowali tam do wyprawy ma Rosję. Wzbudzali spore zainteresowanie wśród mieszkańców przywołując pamięć o dawnej husarii. Pod koniec 1809 roku pułk liczył 610 żołnierzy. 12 maja 1812 roku pułk kirasjerów wyruszył na wojnę z Rosją. Podczas sławnej szarży na tak zwaną Wielką Redutę pod Borodino wraz z pułkiem kirasjerów saskich, kirasjerzy nacierali na czworobok piechoty. Wzięli do niewoli 300 jeńców i zdobyli armatę. W czasie odwrotu spod Moskwy kilkudziesięciu ocalałych kirasjerów eskortowało uratowane 24 armaty wojsk polskich. Wśród kawalerii pułk poniósł największe stra...

Wojownicy Ludów Morza

Ludy Morza siały postrach we wschodniej części Morza Śródziemnego w XIII i XII wieku p.n.e. Do dziś identyfikacja oraz powody ich ekspansji są debatą historyków. Powstało wiele teorii i pomysłów. Johnny Shumate bazując na źródłach przedstawił tu uzbrojenie i nakrycia głowy Filistynów (hełmy z bujnym włosiem). Widzimy także wojownika w hełmie z kłów dzika znany z kultury mykeńskiej w Grecji.  Na ilustracji: wojownicy z tzw. Ludów Morza, XIII i XII wiek p.n.e. (rys. Johnny Shumate)           Na fragmentach ceramiki z Kynos pokazano bitwy morskie przedstawiające wojowników w hełmach i tego typu tarczach na okrętach wojennych. Stożkowe hełmy z długimi rogami są dobrze ukazane na niektórych statuetkach z Enkomi na Cyprze. Można tu zidentyfikować wojowników Szardana (w hełmie z rogami), Filistynów (w hełmie przypominającym koronę z końskiego włosia) i innych Ludów Morza reprezentowanych na egipskiej płaskorzeźbie z Medinet Habu. Ukazuje bitwę morską z Ludami...

Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach

Większość znanych nam współcześnie hełmów i innego uzbrojenia gladiatorskiego zawdzięczamy Pompejom. Erupcja Wezuwiusza zakonserwowała miasto wraz z niemal nienaruszonymi, niezwykłymi artefaktami na wieki. Widoczne na ilustracji typy gladiatorów to: 1. Retiarius (sieciarz) – walczył trójzębem, sztyletem oraz siecią, bez hełmu. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus za którą w razie potrzeby mógł osłonić swoją głowę i manica osłaniająca ramię wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, czasami z naszytych na skórę łusek. 2. Secutor - gladiator walczący najczęściej z retiariusem. Był uzbrojony w miecz gladius i drewnianą tarczę przypominającą tarcze legionisty rzymskiego. Jego uzbrojenie ochronne składało się z osłony ramienia trzymającego miecz, zamkniętego hełmu bez wystających elementów (aby sieciarzowi trudniej było zarzucić na przeciwnika sieć) i nagolenicy. Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach (rys. Peter Connolly) Zapewn...