Kim byli Hetyci? To lud indoeuropejski, który ok. XVII wieku p.n.e. stworzył silne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii. W okresie największej świetności poza Anatolią kontrolowali także północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Swoją potęgę Hetyci zawdzięczali silnej armii. Ich upadek przypada na ok. 1200 p.n.e. Wpływ miały tu mieć Ludy Morza (przemieszczające się, wojownicze grupy ludności, które doprowadziły do destabilizacji starożytnego Bliskiego Wschodu i zagroziły Egiptowi na przełomie XIII i XII wieku p.n.e.). Niektóre hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku VIII wieku p.n.e.
Tudhalija I (czasami Tudhalija II) był królem imperium hetyckiego w latach ok. 1430–1410 p.n.e. lub ok. 1420–1400 p.n.e. (według niektórych źródeł nawet ok. 1460–1440 p.n.e.). Właściwa numeracja władców hetyckich noszących imię Tudhalija jest problematyczna, ponieważ Tudhalija I był także domniemanym królem z początków istnienia państwa hetyckiego, panującym na przełomie XVIII/XVII wieku p.n.e. Niektórzy uczeni nazywają Tudhaliją I/II pierwszym królem Nowego Królestwa. Inni oddają ten zaszczyt Suppiluliumie I. Najbardziej znanym wydarzeniem panowania tego władcy był podbój Assuwy. Assuwa była konfederacją 22 państewek w zachodniej Anatolii. Została utworzona, aby przeciwstawić się imperium hetyckiemu co okazało się nieskuteczne. Na wschodzie Tudhalija zajął Isuwę, bogatą w miedź prowincję we wschodniej Anatolii. Na zachodzie zawarł szereg sojuszy z władcami królestw Ahhijawa i Arzawa.
%20c.png)
Madduwatta (lub Madduwattas) był watażką z późnej epoki brązu, który podbił część południowo-zachodniej Anatolii. Znany jest z hetyckiego tekstu znanego jako Akt oskarżenia Madduwatty. Akt oskarżenia został napisany za panowania hetyckiego króla Arnuwandy I (syna i następcy Tudhaliji I/II, ojca Tudhaliji III). Znaczna część tekstu odnosi się do wydarzeń z czasów panowania jego ojca. Nie jest jasne, czy był to dokument prawny, ostrzeżenie dyplomatyczne, czy coś innego, a zachowana kopia zawiera błędy i poprawki, które wydają się sugerować, że był to jedynie projekt. Akt oskarżenia wyróżnia się tym, że zawiera najwcześniejszą wzmiankę o Ahhijawie (państwo, które miało przejawiać aktywność polityczną i militarną na terenie zachodniej Anatolii od XV do połowy XIII wieku p.n.e.). Wspomina wzrost potęgi mykeńskiej Grecji w Anatolii. Madduwatta rozpoczął karierę jako „ważny człowiek” w nieznanym państwie zachodniej Anatolii, znajdującym się w hetyckiej strefie wpływów, ale poza jego bezpośrednią kontrolą. Za panowania hetyckiego króla Tudhaliji I/II został zaatakowany przez wodza Ahhijawy imieniem Attarsijasa i zmuszony do ucieczki. Azylu udzielił mu Tudhalija, któremu złożył przysięgę wierności, co widzimy na powyższej ilustracji. Madduwata został mianowany władcą Zippasli (niezidentyfikowanego obecnie regionu), przyjmując jednocześnie zobowiązania traktatowe, które czyniły go wasalem Hetytów. Madduwatta wielokrotnie naruszył tę umowę. Pomimo wyraźnego zakazu Tudhaliji podjął on katastrofalny w skutkach najazd na sąsiednią Arzawę, rządzoną wówczas przez króla Kupantę-Kuruntę (pierwszego odnotowanego władcę Arzawy). Madduwatcie nie tylko nie udało się podbić Arzawy, ale potrzebował posiłków hetyckich. Wkrótce potem zaniedbał swoje zobowiązania traktatowe dotyczące przeciwdziałania działalności antyhetyckiej w regionie, ignorując drugi najazd Attarsijasa i ponownie prosząc o pomoc wojskową Hetytów. Madduwatta zawarł także sojusze z byłymi wrogami. Dążył do zawarcia sojuszu małżeńskiego z królem Arzawy Kupantą-Kuruntą, choć uzasadniał Hetytom to posunięcie twierdzeniem, że była to jedynie potajemna próba zamachu. Następnie nawiązał współpracę z Attarsijasem, aby najechać Alasiję, którą Hetyci uznawali za swoją. W odpowiedzi na protesty Hetytów twierdził, że nie wiedział o tym. Zachowany tekst aktu oskarżenia kończy się ustną konfrontacją Madduwatty z wysłannikiem wysłanym przez króla Arnuwandę I. Nie wiadomo, co stało się z Madduwattą.
Komentarze
Prześlij komentarz