Kardynał Richelieu

Znany przede wszystkim dzięki powieści Aleksandra Dumasa (ojca) pt. "Trzej muszkieterowie", Armand-Jean du Plessis de Richelieu pierwsze nauki otrzymał od matki oraz od księdza z pobliskiego klasztoru. W 1594 roku rozpoczął naukę w paryskim collège de Navarre. W 1606 roku Richelieu został mianowany przez króla Francji Henryka IV biskupem Luçon. W 1622 roku dzięki protekcji królowej-matki Marii Medycejskiej, papież Grzegorz XV mianował go kardynałem. Z kolei w 1624 roku został powołany przez króla Ludwika XIII na pierwszego ministra (czyli pierwszego premiera Francji). Kardynał wprowadził wiele reform, m.in. zmierzających do osłabienia pozycji arystokracji. 

 Kardynał Richelieu, 1585-1642 

(mal. Philippe de Champaigne, Musée des Beaux-Arts de Strasbourg) 

i przyglądający się oblężeniu (mal. Henri-Paul Motte, Musée d'Orbigny-Bernon)

        W 1630 roku zabronił arystokratom działalności handlowej. Następnie Richelieu zakazał im prowadzenia prywatnych wojen oraz posiadania zamków warownych. W latach 1625-1628 prowadził wojnę z hugenotami, jedną z głównych sił przeciwnych królowi. Oblężenie hugenotów w La Rochelle miało miejsce od sierpnia 1627 do 28 października 1628 roku. Pokonawszy ich ostatecznie w 1629 roku Richelieu wydał edykt łaski nakazujący hugenotom zrezygnowanie z samodzielności politycznej oraz oddania twierdz, aczkolwiek gwarantujący jednocześnie wolność wyznania. Pokój był jednak przyczyną konfliktu kardynała z Marią Medycejską. Richelieu wyszedł z niego zwycięsko i otrzymał od Ludwika XIII pełne zaufanie. W 1635 roku założył Akademię Francuską. Jej zadaniem było stworzenie literackiego języka francuskiego. 

Ludwik XIII (mal. Philippe de Champaigne)

        Kardynał znacząco rozbudował armię i flotę. Chciał osłabić Anglię i Habsburgów. W tym celu trzymywał dobre kontakty z Turcją. Udziale w wojnie trzydziestoletniej, z Hiszpanią będzie poświęcony osobny wpis. Richelieu zmarł w 1642 roku. Za życia nie był osobą lubianą przez Francuzów. Krążyły plotki, że nawet przez króla Ludwika XIII, którego żony Anny Austriaczki, Richelieu nie znosił. Kardynała doceniono po śmierci. Za czasów jego następcy - Mazarina, wspominano go jako najlepszego ministra w historii Francji. 5 grudnia 1793 roku szczątki kardynała Richelieu zostały sprofanowane przez paryskich sankiulotów. Za sprawą wspomnianej powieści Dumasa (a w następstwie licznych jej ekranizacji filmowych) także dziś ten mąż stanu bywa źle postrzegany w kulturze masowej i przez niektórych historyków.