Przejdź do głównej zawartości

Spartańscy wieszcze pod Platejami, 479 p.n.e.

Na poniższej ilustracji Persowie ostrzeliwują Spartan z łuków. Wieszcze zwani 'manteis' dokonują rytuału 'sphagia' - podrzynają gardło baranowi. Sphagia odbywa się na samym polu bitwy na oczach armii, a także na widoku wroga, który prawdopodobnie składał własne ofiary. Sposób, w jaki krew płynęła z rany, dawał wyobrażenie o tym, jak potoczy się bitwa. Jeśli znaki okazały się niekorzystne, dowódca wahałby się przed atakiem. Według Herodota Spartanie otrzymali złe wróżby, dlatego wahali się przed atakiem na armię perską. W tym czasie wielu hoplitów zostało rannych i zginęło z rąk perskich łuczników. Rolą manteis była interpretacja znaków. W krytycznym momencie była tylko formalnością - tak jak w tym przypadku - wywołać złudną pewność siebie przeciwnika lub dać czas na przybycie Ateńczyków.

Wieszcze i hoplici spartańscy podczas bitwy pod Platejami (rys. Steve Noon)

        A jak do całej sytuacji doszło?

        W 479 roku p.n.e. Persowie pod wodzą Mardoniusza (zięcia króla Persji Dariusza I z dynastii Achemenidów) ponownie (po wyprawie Kserksesa w 480 roku p.n.e.) najechali Attykę. Do wojny włączyli się Spartanie. Mardoniusz wycofał się do Beocji. Zatrzymał się na równinie, która dawałaby przewagę perskiej konnicy. Grecy nie dali się jednak wywabić z podnóża gór. Wódz perski podszedł pod Plateje. Wojskami greckimi, przeważnie Spartanami dowodził Pauzaniasz. Początkowo Grecy nie mogli się dogadać co do sposobu rozstrzygnięcia bitwy. Pauzaniasz w nocy przegrupował siły ku rzece dla zmniejszenia przewagi konnicy Achemenidów. Mniej doświadczone siły ustawił na tyłach. Wojska perskie zaatakowały o świcie. Konnica została odparta. Jednak łucznicy perscy zadali poważniejsze straty hoplitom co omówiłem na wstępie. Grecy zmuszeni zostali do natarcia. Zyskali przewagę w walce wręcz. Mardoniusz poprowadził do ataku oddział doborowej jazdy. Zginął w walce ze Spartanami. Achemenidzi rzucili się do ucieczki. 

Walka Greków z Persami pod Platejami (rys. Steve Noon)

        Według Herodota na wieść o zwycięstwie w bitwie pod Platejami - wieczorem rozpoczęła się bitwa pod Mykale. Król Sparty Leotychidas II wyruszył wcześniej przeciwko Persom w celu wyzwolenia Jonów. Persowie w obawie przed zbliżają się flotą grecką wyciągnęli swoje okręty na brzeg przylądka Mykale. Achemenidzi rozbroili jońskich najemników lub odesłali do pilnowania górskich przełęczy. Ateńczycy zaatakowali pierwsi przełamując obronę perską. Szalę zwycięstwa przeważyło przejście Jonów na stronę grecką. W wyniku bitwy zostały spalone wszystkie okręty floty perskiej - razem z wynikiem bitwy pod Platejami oznaczało to niemal całkowite zniszczenie floty perskiej. W 478 roku p.n.e. flota grecka pod dowództwem Pauzaniasza wyzwoliła miasta jońskie. W następstwie bitwy pod Platejami i Mykale Persowie zrezygnowali z podboju Grecji. Zaowocowało to wielkim rozwojem kultury greckiej i początkiem epoki klasycznej trwającej do podbojów Aleksandra Wielkiego (334-323 p.n.e.).

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach

Większość znanych nam współcześnie hełmów i innego uzbrojenia gladiatorskiego zawdzięczamy Pompejom. Erupcja Wezuwiusza zakonserwowała miasto wraz z niemal nienaruszonymi, niezwykłymi artefaktami na wieki. Widoczne na ilustracji typy gladiatorów to: 1. Retiarius (sieciarz) – walczył trójzębem, sztyletem oraz siecią, bez hełmu. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus za którą w razie potrzeby mógł osłonić swoją głowę i manica osłaniająca ramię wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, czasami z naszytych na skórę łusek. 2. Secutor - gladiator walczący najczęściej z retiariusem. Był uzbrojony w miecz gladius i drewnianą tarczę przypominającą tarcze legionisty rzymskiego. Jego uzbrojenie ochronne składało się z osłony ramienia trzymającego miecz, zamkniętego hełmu bez wystających elementów (aby sieciarzowi trudniej było zarzucić na przeciwnika sieć) i nagolenicy. Walka gladiatorów secutora i retiariusa w Pompejach (rys. Peter Connolly) Zapewn...

Wilhelm I Zdobywca

Wilhelm I Zdobywca (1028-1087), przez Anglików znany jako William the Conqueror, a wśród Francuzów - Guillaume le Conquérant był królem Anglii, a wcześniej księciem Normandii. Był nieślubnym synem księcia Normandii Roberta I Wspaniałego, zwanego również Robertem Diabłem. Stąd drugi przydomek Wilhelma, nadany przez przeciwników, to Bękart (czyli u Anglików - Bastard, a Francuzów - Bâtard). Jego matką była Herleva (lub Herletta), najprawdopodobniej córka Fulberta, garbarza z Falaise.    Wilhelm I Zdobywca w kolczudze trzyma hełm z nosalem (rys. Jaja Japitana) Jego panowanie rozpoczęło nowy etap w dziejach Anglii. Zatem dziś poruszę kwestię związaną z tematyką strony, czyli modą męską. Na ilustracji widzimy Wilhelma z wąsami w oparciu o wizerunek ze słynnej tkaniny z Bayeux (ręcznie haftowanego płótna o wymiarach 68,38×0,5 m, przedstawiającego podbój Anglii; w 2007 roku wpisanego na listę UNESCO Pamięć Świata). Przedstawiony tam władca, podczas bitwy pod Hastings w 1066 roku podn...

Krezus

Krezus był ostatnim królem Lidii (na zachodzie Azji Mniejszej). Już w czasach antycznych jego imię stało się synonimem bogacza. Jest do dziś. Jego skarby, w tym pierwsze w całości emitowane złote monety - były obiektem przekazów w Grecji i Persji. Krezus objął tron około 560 roku p.n.e. Lidia była starożytnym państwem ze stolicą w Sardes (po upadku nazwa ta odnosiła się wciąż do tej krainy). Władca był pod wpływem podbitych przez siebie miast greckich w Jonii (wybrzeże Azji Mniejszej). Krezus był wielkim mecenasem poetów, uczonych i filozofów, których chętnie gościł na swoim dworze. W 547 roku p.n.e. rozpoczął wojnę z perskim królem Cyrusem II Wielkim z dynastii Achemenidów. Szukał bezskutecznie przymierza z Babilonią i Egiptem.    Krezus w płomieniach, 546 p.n.e. przedstawiony na attyckiej  amforze znajdującej się obecnie w paryskim Luwrze           Według Herodota, przed rozpoczęciem wojny Krezus zapytał wyrocznię w Delfach czy powinien wal...