Początki kolorowej fotografii

Fotografia przedstawia Mohammeda Alima Chana i została wykonana w 1912 roku przez Siergieja Prokudina-Gorskiego. Na pierwszy rzut oka można pomyśleć - wspaniale wykonana koloryzacja w obecnych czasach. Nic bardziej mylnego.

Mohammed Alim Chan a w 1912 roku autorstwa Siergieja Prokudina-Gorskiego

        Said Mir Muhammed Alim Chan (1880-1944) był ostatnim emirem Buchary, pochodzącym z dynastii Mangytów, panującym w latach 1910–1920 (pokonany w 1921 roku przez bolszewików, wspierał partyzantkę basmaczy i tureckiego generała Envera Paszy. Siergiej Michajłowicz Prokudin-Gorski był jednym z pionierów fotografii kolorowej. Jej rozwojowi poświęcił większość życia. Zmarł w Paryżu, w tym samym roku, co fotografowany Mohammed Alim Chan. Historia barwnej fotografii zaczyna się jednak kilkadziesiąt lat wcześniej. "Tartanowa wstążka" była pierwszym kolorowym zdjęciem wykonanym już w 1861 roku przez angielskiego fotografa Thomasa Suttona (1819-1875) na zlecenie Jamesa Clerka Maxwella (1831-1879), jednego z największych fizyków w dziejach. 

Tartanowa wstążka – pierwsze kolorowe zdjęcie, 1861 rok

        Maxwell już 6 lat wcześniej opracował podstawy teoretyczne fotografii barwnej i zaczął eksperymentować. Francuz Louis Ducos du Hauron wykonał w 1877 roku kolorową fotografię miasteczka Agen. Była to istna rewolucja. Fotografia była niezwykle wyraźna i precyzyjna. W 1907 roku bracia Lumière (słynni pionierzy kinematografii) wynaleźli płyty do zdjęć w barwach naturalnych (autochrom). Pierwszą polską fotografię barwną w tej technice, jeszcze w czasie zaborów, wykonał Stanisław Wilhelm Lilpop (portret Hanny Lilpop z przyjaciółką w Podkowie Leśnej, 1909 rok). Do polskich pionierów fotografii barwnej zaliczani są m.in. Jan Szczepanik, Tadeusz Rząca, Henryk Mikolasch, Stanisław Krygowski czy legionista Jan Włodek.

W Bronowicach, ok. 1914 roku (fot. Tadeusz Rząca)